|
YAYLACILIK
Yaylalar kışın tamamen ıssızdır. İlk baharda karlar erimeye başlayınca erkekler yaylaya gidip evlerini kontrol ederler. Evlerin kardan, rüzgardan bozulan, kırılan yerlerini tamir ederler, Çayırların çaplamalarını (çitlerini,dikenli tellerini ) düzeltirler. Köylerde de yayla hazırlıklarına başlanır. İneklerin çanları, zilleri elden geçirilip, ineklere püsküllü boncuklu başlık dikilir. Göç günü ortak belirlenir. Çünkü yaylanın taze otları birlikte otlatılacaktır.Evden önce besmele ile evin büyüğü veya ananın ilki olan erkek çocuk çıkar.
Yayla evleri küçük ebatlı olup, birkaç ana mekandan teşekkül etmiştir. Köy evlerinin küçük bir modeli şeklinde tasarlanmışlardır. Yapı malzemesi ahşap ve taştır. Örtüde çinko-teneke altına hartama kullanılır. Son yıllarda orman varlığının azalması sonucu ahşap malzeme yerini briket , tuğla ve saca bırakmıştır.
Yayla evleri köy evleri gibi iki katlıdır. Zemin katın yarısına ahır yerleştirilmiştir. Ve duvarları taştır. 1. kat tamamen yaşamı alanı olarak değerlendirilmiştir. Aşanada yemek pişirilip, iş yapılır ve oturulur. Aşananın bir köşesinde kap-kacak koyulan bir dolap raf ve suluk bulunur. Aşanadan bir kapı kapak ile ahıra inilir.
Her yayla evinin, çevrili bir çayırı vardır. Bu çayırın eve yakın olan bir yerinde küçük bir bahçe yapılır. Burada lahana, soğan,patates gibi sebzeler üretilir.
Mayıs sonu Haziran başlarından itibaren yayla-lara göçler başlar. Birkaç gün önceden gidilip evler temizlenir.Hayvanlar süslenir. Daha çok yaya olarak gidilen göçler,son zamanlarda teknolojik imkanlardan yararlanılarak yapılmaktadır. Bir ya da birkaç aile bir kamyon kiralayarak yaylaya göçer. Eskiden birkaç gün süren yolculuk geceleyin konaklama vs. gibi heyecanlar şimdi birkaç saat sürmektedir.
Mezralara Mayıs ayında göçülür.Yaylalara da Haziranda göçülür .Eylül-Ekimde tekrar Mezraya daha sonra da kar yağınca köye dönülür. Herkesin Mezrada ya da Yaylada evi-yeri yoktur.Belde içinde Kabalak, Avuzbaşı (aşağı alan), Küçük kiriş, Dimittepesi, Kireçha-ne,Erkeksu gibi mezra ve obalar vardır.
Yöresel Şenlikler Takvimi
Hıdırellez Bayramı Acısı Mayıs ayının ilk Haftası Pazar Günü
Sisdağı şenlikleri Sisdağı Temmuz ayının 3. Cumartesi günü
Kadırga Yaylası Şenlikleri Temmuz ayının 3.Cuma günü
İzmiş Şenliği Tonya Beşikdüzü ,Şalpazarının Birleştiği yer. Ağustos Ayının Son Pazar günü
Ağa konağı şenlikleri Üzümözüköyü Ağustosun ilk başı Pazar günü
Alaca yaylası şenlikleri Alaca Yaylası Temmuz ayının14’ünden sonra gelen ilk Pazar günü
SİSDAĞI YAYLASI
Belde sınırları içinde bulunan yaylaya Haziranda gidilir.Yaylalar,yaylacıları “Hoş geldin”çiçekleri karşılar ve Eylül,Ekimlerde ise manolyayı andıran “Var git çiçekleri”(ancak manolya çiçekleri ağaçlarda olmaktadır.) “güle güle çiçekleri”uğurlar.İlk yaz ve güz yaylacılığı zevklidir. Yaylanın”topuk” adı verilen otu meşhurdur. (Bir cins yağlı ot)Cumartesi günleri Pazar kurulur. Kalpak kaya ,Kanlı kaya, Halil Evliyası,Acamuğun suyu,Üvezli alan piknik ve mesire yerleridir.Üzerinden hiç kalkmayan sisi nedeniyle Sisdağı adını alan yayla 2182m yüksekliktedir.Her yıl Temmuz ayının 4. ncü Cumartesi günü burada geleneksel Sisdağı Kültür şenlikleri yapılır.
KADIRGA YAYLASI
Gümüşhane ili Kürtün ilçesi ve Trabzon ili Maçka ilçesi sınırında Kadırga pazarı bulunmaktadır. Nitekim belde halkımızın oturduğu Çelike Obası, Maçka ilçesi topraklarına bağlıdır.Beldeye 70km uzaklıktadır. Rivayete göre, Pazar yeri yakınlarında bir kayalıkta Kadir isimli subay şehit düşer. Birlik yakındaki Erikbelinde toplanır.Sayım esnasında Kadirin olmadığı anlaşılınca Kadir nerede diye sorulur ?Erlerden biri Kadir kaya da şehit oldu der. Kadir şehit olduğu yere Kadirkayası de-nir. Zamanla Kadırga şekline dönüşür.
Ayrıca Kadırga Osmanlılarda bir çeşit gemi-dir.Yörenin bir yamanın belinde olması nedeniyle kadırga denmiş olabileceği görüşündeyim. Burada da Temmuz ayının 2.Haftası Cuma günü “otçu şenlikleri” tertip edilir.
GAVUR DAĞI YAYLASI
Gümüşhane iline bağlı Torul-Kürtün arasındaki Sümüklü mevkiindedir. Eskiden Geyikli, Şıhkıranı, Ulu-köy (Gümüşhane), Kürtün ve Söğüteli hattı yaya olarak gidilirdi.Uluköy’de bir gece konaklanılmakta idi.Yollar, sarp ve engebeli idi. Şu an Tirebolu Gavurdağı hattından araçlarla ulaşım sağlanmaktadır.
Söğüteli köyüne bağlı 15-20 yayla vardır. Yaylalar kişilere ya da köylere belli bir “kira” karşı-lığında veriliyordu. Yaylayı kiralayanlardan hayvan başı “kırtıl” alınırdı.Dağınık yerlerde yaylacı olan Geyikli’ler şu an Araköy mevkii- Yapraklı yaylasında yaylacılık yapmaktadır.
Gavurdağı yaylasına yolunuz düşerse; fırında pişirilmiş oğlak ve pestil yemeyi ihmal etmemelisiniz. Yöredeki “Gümüşhane çiçeği” kurudukça kokusu artan bir çiçektir. Karagöl’in gide geni belli olmayıp, daha aşağılardan sularını akıttığı tahmin edilmektedir.Ayrıca Alaca yaylasına da giden yaylacılar bulunmaktadır.
Alıntı:Geyikli Belediyesi web sitesi.
Bu Icerik920 Defa Okunmustur.
|
